GTAİNŞAAT

Heyelan Riski Olan Arsada Yapılması Gerekenler

Eğimli ya da heyelan riski taşıyan bir arsa alırken ve üzerine yapı yaparken nelere dikkat edilmeli? Risk işaretleri, zemin etüdü ve alınabilecek önlemler.

GTA İnşaat ·

Konut alanının arkasında yüksek gabion istinat duvarı

Manzaralı, eğimli bir arsa çoğu zaman cazip görünür. Ama eğimli arazilerde, özellikle de geçmişte toprak hareketi görülmüş bölgelerde, heyelan riski göz ardı edilmemesi gereken bir konudur. Doğru önlemle bu arsalar güvenle kullanılabilir; önlemsiz yapılan bir yapı ise hem can hem mal kaybına yol açabilir.

Bu yazıda heyelan riski olan bir arsada nelere dikkat etmeniz ve hangi adımları izlemeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Arsada heyelan riskini gösteren işaretler

Arsayı gezerken şunlara dikkat edin:

  • Arazide basamak şeklinde düzensiz yüzeyler, ani çökmeler ya da tümsekler
  • Ağaçların gövdesinin eğik ya da kavisli büyümesi
  • Zeminde veya komşu yapılarda çatlaklar
  • Yamaç eteğinde sürekli ıslak alanlar, su çıkışları
  • Komşu parsellerde eğilmiş ya da çatlamış istinat duvarları
  • Yakınlardaki yollarda tekrar eden yol çökmeleri ve yamalar

Bu işaretlerin olması arsanın kullanılamayacağı anlamına gelmez; ama mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiğini gösterir.

Arsa almadan önce

Resmi kayıtları kontrol edin

  • Belediye ve imar durumu: Arsanın afete maruz bölge ya da heyelan bölgesi olarak işaretlenip işaretlenmediğini sorun.
  • AFAD ve il afet planları: Bölgede geçmişte heyelan kaydı olup olmadığını araştırın.
  • Komşu parseller: Çevrede yapılmış zemin etütlerinden bilgi alınabilir.

Uzman görüşü alın

Satın alma kararından önce bir jeoloji ya da geoteknik mühendisinin araziyi görmesi, ileride çok büyük maliyetleri önleyebilir. Önlem maliyeti arsa fiyatına eklendiğinde, cazip görünen bir arsanın aslında pahalı olduğu ortaya çıkabilir.

Yapı yapmadan önce

1. Zemin etüdü

Türkiye'de yapı ruhsatı için zemin etüdü zaten zorunludur. Eğimli ve riskli arsalarda bu etüdün sondajlı ve kapsamlı yapılması, şev stabilitesinin de değerlendirilmesi önemlidir. Etüt raporu, hangi önlemlerin alınması gerektiğinin temelini oluşturur.

2. Kazının planlanması

Eğimli arsalarda en büyük risk inşaat kazısı sırasında ortaya çıkar. Yamaç eteğinden yapılan kontrolsüz bir kazı, durağan bir şevi harekete geçirebilir. Kazı:

  • Kademeli ve kontrollü yapılmalı
  • Gerekiyorsa geçici iksa ile desteklenmeli
  • Yağışlı dönemlerde açık bırakılmamalıdır

3. Suyun yönetimi

Heyelanların en büyük tetikleyicisi sudur. Arsada:

  • Çatı ve yüzey suları kontrollü olarak uzaklaştırılmalı
  • Yamaç üstünden gelen su hendeklerle arsadan uzaklaştırılmalı
  • Bina çevresinde ve istinat duvarlarının arkasında drenaj yapılmalı
  • Fosseptik ya da sızdırmalı sistemlerden kaçınılmalıdır

Alınabilecek önlemler

Dolgu şevinde yüzey koruma

Arsanın durumuna göre şu önlemler tek başına ya da birlikte uygulanabilir:

  • İstinat duvarları: Kot farklarını güvenle tutmak için. Gabion duvar, esnekliği ve suyu geçirmesi sayesinde hareket riski olan arazilerde öne çıkar. Sistemi Gabion Duvar Nedir? yazısında anlattık.
  • Donatılı zemin: Arsada dolgu yapılacaksa ya da yüksek bir şev gerekiyorsa Terramesh gibi sistemler kullanılabilir.
  • Şev yüzey koruması: Kaya ve sert zemin şevlerinde çelik ağ kaplama, toprak şevlerde erozyon örtüsü ve bitkilendirme.
  • Derin temel: Zayıf zeminde yapı yüklerini sağlam tabakalara aktaran kazıklı temeller.
  • Drenaj sistemleri: Yatay drenler, drenaj hendekleri ve kanallar.

Hangi önlemin gerektiği zemin etüdü ve stabilite analiziyle belirlenir. Şev kayması önlemlerini Şev Kayması Nasıl Önlenir? yazısında ayrıntılı anlattık.

Mevcut yapınızda belirtiler varsa

Eğimli arazideki evinizde ya da bahçenizde yeni çatlaklar, duvarlarda eğilme, kapı ve pencerelerde sıkışma görüyorsanız:

  1. Hareketin büyüyüp büyümediğini anlamak için çatlakları işaretleyip fotoğraflayın.
  2. Su kaçağı, tıkalı yağmur oluğu gibi su kaynaklarını kontrol edin.
  3. Vakit kaybetmeden bir mühendise değerlendirme yaptırın.

Erken müdahale, hem güvenlik hem maliyet açısından her zaman daha iyidir.

Sonuç

Heyelan riski olan bir arsa, doğru etüt ve önlemle güvenle kullanılabilir. Önemli olan riski baştan bilmek, suyu kontrol altına almak ve sahaya uygun mühendislik çözümünü uygulamaktır.

İstanbul ve Türkiye genelinde eğimli arsalar için istinat, şev güvenliği ve drenaj çözümleri sunuyoruz. Arsanızın fotoğraflarını göndererek ön değerlendirme isteyebilirsiniz.

Projeniz için mühendislik desteği alın

İstanbul ve Türkiye genelinde keşif, statik hesap ve uygulama. Ölçüleri ve saha fotoğraflarını gönderin, size en uygun çözümü çıkaralım.

Projeniz için ücretsiz keşif ve teklif alın

Ölçüleri ve birkaç fotoğrafı gönderin, mühendislerimiz en uygun sistemi ve yaklaşık metrajı çıkarsın.

Hemen araWhatsApp